การติดการพนัน
ทำความเข้าใจการติดการพนัน พฤติกรรมและปัญหาที่พบได้โดยทั่วไป และช่องทางในการขอความช่วยเหลือเนื้อหาในหน้านี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลและความเข้าใจทั่วไปเกี่ยวกับการติดการพนันเท่านั้น การพนันอาจค่อย ๆ ส่งผลต่อชีวิตประจำวันของบางคนโดยไม่รู้ตัว หน้านี้จึงรวบรวมตัวอย่างสัญญาณที่อาจพบได้โดยทั่วไปทั้งกับตนเองและคนใกล้ชิด รวมถึงแนวทางและช่องทางในการขอคำปรึกษาหรือความช่วยเหลือ
การติดพนันคืออะไร
โดยทั่วไปแล้ว การติดการพนัน คือภาวะที่ผู้ติดพนันไม่สามารถควบคุมพฤติกรรมในการเล่นพนันของตนเองได้ แม้จะรู้สึกว่าการพนันเริ่มส่งผลต่อเรื่องเงิน ความสัมพันธ์ หรือการใช้ชีวิตประจำวัน ซึ่งทาง Thaicasino จัดทำเนื้อหานี้ขึ้นเพื่อแบ่งปันข้อมูลและมุมมองทั่วไปที่อาจเป็นประโยชน์ในการทำความเข้าใจเรื่องดังกล่าวเท่านั้น ไม่ควรใช้เป็นคำแนะนำหรือข้อวินิจฉัย หากคุณรู้สึกว่าตัวคุณเองหรือคนใกล้ตัวเริ่มมีพฤติกรรมติดการพนัน หรือจัดการควบคุมการเล่นพนันได้ยากขึ้น ควรพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญหรือแหล่งให้คำปรึกษาที่เหมาะสม
รูปแบบปัญหาการพนันโดยทั่วไป
การติดการพนันของแต่ละคนนั้นต่างกันไป บางคนอาจมีปัญหาเพียงเล็กน้อยจากการเล่นพนัน แต่บางคนอาจติดจนส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันอย่างมาก การทำความเข้าใจรูปแบบของอันตรายจากการพนันและระดับความรุนแรง สามารถช่วยให้ตระหนักถึงสิ่งที่ตนเองกำลังประสบและขอความช่วยเหลือที่เหมาะสมได้ เนื้อหาในส่วนต่อไปนี้จะอธิบายถึง เครื่องมือคัดกรองความเสี่ยงทั่วไป และแบบจำลองตามงานวิจัย ที่อธิบายถึงความหลากหลายของพฤติกรรมการพนัน
คัดกรองเบื้องต้นโดยแบบประเมิน
ทางกรมสุขภาพจิตของไทยได้จัดทำแบบประเมินปัญหาการพนัน ซึ่งพัฒนาจาก The Problem Gambling Severity Index (PGSI) ซึ่งเป็นเครื่องมือคัดกรองความรุนแรงของปัญหาการพนัน ที่ใช้ในงานสาธารณสุขและงานวิจัยควรทำความเข้าใจว่า PGSI ไม่ใช่การทดสอบวินิจฉัย แต่เป็นเพียงแบบสอบถามที่นำมาใช้ช่วยคัดกรองความเสี่ยงเบื้องต้นเท่านั้น
แนวปัญหาที่ต่างกัน
สาเหตุในการเริ่มเล่นและผลกระทบจากการพนันนั้นแตกต่างกันไปในแต่ละคน ตัวอย่างเช่น
- เล่นเพื่อหลีกหนีจากความเครียดหรือความกังวล
- เล่นเพื่อหลีกหนีจากปัญหาทางจิตใจหรืออารมณ์ เช่น ความเหงา
- เล่นเพื่อแสวงหาความเสี่ยง ความตื่นเต้นหรือความเร้าใจจากการพนัน
- เริ่มต้นจากความบันเทิง แต่จำนวนครั้งหรือเงินที่ใช้ค่อย ๆ เพิ่มมากขึ้น
สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นประสบการณ์หรือแนวโน้มที่พบได้บ่อย นอกจากนี้สำหรับบางคนแล้ว เกมที่มีรอบเร็วและเล่นต่อเนื่อง เช่น สล็อตแมชชีน, เกมครัช อาจเสี่ยงให้เกิดผลเสียมากกว่า ส่วนรูปแบบเกมที่ช้าหรือไม่ต่อเนื่อง เช่น สลากกินแบ่งรายสัปดาห์ อาจก่อให้เกิดผลเสียทันทีได้น้อยกว่า
สัญญาณและพฤติกรรม
แม้ว่าแต่ละคนจะมีพฤติกรรมต่างกันไป แต่โดยทั่วไปแล้ว สัญญาณเตือนของปัญหาที่อาจเกี่ยวกับการพนันและมักพบได้บ่อย ได้แก่
- คร่ำเคร่งหมกมุ่นกับการพนัน คิดเรื่องการพนันตลอดเวลา แม้ขณะทำกิจกรรมอื่น ๆ
- เอาทุนคืน หมายถึงการพยายามเอาเงินที่เสียไปกลับคืนมา ซึ่งมักนำไปสู่การเสียเงินเพิ่ม
- ใช้เงินและเวลามากกว่าที่ตั้งใจไว้ ไม่สามารถควบคุมการใช้เงินหรือเวลาในการเล่นพนันตามแผนการดั้งเดิมได้
- โกหกเรื่องการเล่นพนัน โกหกเพื่อน คนในครอบครัว ผู้ใกล้ชิด หรือบุคคลื่น เพื่อปกปิดเรื่องการเล่นพนันของตนเอง
- กระทบกับการเรียน การงาน ความสัมพันธ์ เล่นการพนันจนส่งผลกระทบ หรือเกิดความผิดพลาดต่อความรับผิดชอบในหน้าที่การงาน การเรียน และความสัมพันธ์ต่อคนรอบข้าง
- ปัญหาทางการเงิน เกิดขึ้นเมื่อจำเป็นต้องพึ่งพาหยิบยืมผู้อื่น เพื่อหาเงินเล่นพนันหรือใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน
- ความเครียดทางอารมณ์ อาจรวมถึงความรู้สึกกังวล อารมณ์ฉุนเฉียว หรืออารมณ์แปรปรวนที่อาจเกิดจากการพนันหรือปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการพนัน
- ลักขโมยหรือทำผิด เมื่อจำเป็นต้องหาเงินมาใช้หนี้ที่เกิดจากการพนัน อาจทำให้เริ่มลักขโมยหรือปลอมแปลงเอกสาร
ซึ่งอากรเหล่านี้เป็นเพียงสัญญาณเตือนเบื้องต้นที่อาจสังเกตได้ด้วยตนเองหรือคนใกล้ชิด แต่ไม่ใช่พฤติกรรมทางการแพทย์ หากไม่แน่ใจว่ามีปัญหาติดพนันหรือไม่ อาจพิจารณาพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยพฤติกรรมให้แน่ชัด
การประเมินตนเอง
การประเมินตนเองนี้เป็นเพียงการสำรวจตนเองเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัย ซึ่งอาจเริ่มต้นการประเมินด้วยแบบทดสอบ Lie/Bet สั้น ๆ 2 ข้อต่อไปนี้
- เคยโกหกใครเกี่ยวกับการเล่นพนันของตนเองหรือไม่
- เคยต้องการเล่นเพื่อเอาเงินที่เสียไปคืนมาหรือไม่
หากตอบ ใช่ ในข้อใดข้อหนึ่ง อาจพิจารณาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อขอคำแนะนำ แต่ไม่ควรใช้แบบสอบถามนี้เป็นตัวชี้วัด ควรใช้เป็นแค่ข้อมูลอ้างอิงในการประเมินเบื้องต้นเพียงเท่านั้น
สำหรับการประเมินที่ละเอียดขึ้น อาจลองใช้แบบสอบถาม PGSI 9 ข้อ ซึ่งจะให้คะแนนระดับความเสี่ยง ซึ่งต้องทำความเข้าใจว่าการใช้แบบประเมินด้วยตนเองนี้เป็นเพียงการประเมินเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ หากมีความกังวลเกี่ยวกับการพนัน สามารถขอความช่วยเหลือได้ตลอด 24 ชั่วโมงจาก มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน หรือ สายด่วนสุขภาพจิต โทร 1323
ปัจจัยเสี่ยงที่อาจนำไปสู่การติดการพนัน
การที่การพนันค่อย ๆ พัฒนาไปสู่ภาวะที่ควบคุมได้ยาก มักไม่ได้เกิดจากสาเหตุเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลจากหลายปัจจัยในชีวิตประจำวันเข้ามาเกี่ยวข้องร่วมกัน
ตัวอย่างเช่น
- มีความกังวลเรื่องการเงิน ความเครียด หรือแรงกดดันที่พบในชีวิตประจำวัน
- อยู่ในสภาพแวดล้อมที่เข้าถึงการพนันได้ง่าย หรือมีประสบการณ์ชนะครั้งใหญ่ในช่วงที่เริ่มเล่นพนัน
- มีบุคคลในครอบครัวที่เคยมีปัญหาเกี่ยวกับการพนันอยู่แล้ว
- อยู่ในภาวะที่จิตใจไม่มั่นคง หรืออาจมีการใช้สารเสพติดหรือดื่มสุราร่วมด้วย
- ชอบการแสวงหาความตื่นเต้นหรือความเร้าใจจากการพนัน
เมื่อปัจจัยเหล่านี้ซ้อนทับกัน อาจทำให้เข้าสู่ภาวะติดการพนันได้ง่ายขึ้น โดยเฉพาะในผู้ที่มีความไม่สบายใจหรือปัญหาทางอารมณ์อยู่เดิม ซึ่งอาจมีแนวโน้มได้รับผลกระทบจากการพนันมากกว่า และในบางกรณี การพนันเองก็อาจทำให้ความรู้สึกเหล่านั้นรุนแรงขึ้นได้
อย่างที่กล่าวไปแล้ว ปัจจัยและผลกระทบจากการพนันแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล หากเริ่มรู้สึกว่าการพนันอาจกำลังส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน การพูดคุยหรือขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้ อาจเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในการมองหาความช่วยเหลือที่เหมาะสม
ผลกระทบของการติดการพนัน
การติดพนันสามารถสร้างความเสียหายหลายด้าน ผลกระทบที่อาจพบบ่อยได้แก่
- ปัญหาการเงิน เช่น สูญเสียทรัพย์สิน หนี้สินเพิ่ม ล้มละลาย
- ปัญหาสุขภาพจิต เช่น ความเครียด วิตกกังวล ท้อแท้ เบื่อหน่าย ความรู้สึกละอายหรือหมดหนทาง
- ปัญหาสุขภาพที่อาจเกิดจากความเครียดเรื้อรัง เช่น นอนไม่หลับ อ่อนเพลีย
- ความสัมพันธ์ตึงเครียดกับคู่รัก ครอบครัว เพื่อนและคนรอบตัว
- สูญเสียงานหรือผลกระทบต่ออาชีพ
- รู้สึกแปลกแยกจากสังคม
- คุณภาพชีวิตโดยรวมลดลง
เพื่อลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นได้เหล่านี้ ควรปรึกษาขอคำรับแนะนำแต่เนิ่น ๆ
วิธีขอความช่วยเหลือ
เมื่อขอรับการรักษาพฤติกรรมติดพนัน ผู้เชี่ยวชาญหรือนักจิตวิทยาโดยส่วนใหญ่จะทำการพูดคุยและประเมินรูปแบบหรือความรุนแรงของพฤติกรรม ซึ่งซึ่งแนวทางที่มักใช้ในการรักษามีหลายรูปแบบ และจะต่างกันไปในแต่ละบุคคล จึงควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อให้ได้รับผลการรักษาที่เหมาะสมที่สุด
การขอรับความช่วยเหลือ ไม่จำเป็นต้องแจ้งชื่อ นามสกุลจริง สามารถติดต่อสายด่วนกรมสุขภาพจิต โดยการโทรไปที่เบอร์ 1323 ได้ฟรีตลอด 24 ชม. หรือติดต่อ มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน เพื่อทำแบบประเมินขอรับความช่วยเหลือจากนักจิตวิทยา โดยสามารถระบุชื่อที่ต้องการให้เรียกได้
เริ่มหยุดพนันได้ทันที
คุณสามารถเริ่มต้นการหยุดเล่นพนันได้ทันทีที่ต้องการ โดยอาจเริ่มด้วยวิธีเหล่านี้
- ระงับการเล่นระยะยาว ด้วย Self-exclusion
Self-exclusion แปลตรง ๆ ตัวว่า การยกเว้นตัวเอง การแยกตัวเองออกมา เป็นตัวช่วยให้ผู้ใช้หยุดเล่นพนันตามระยะเวลาตามที่ต้องการ โดยปกติสามารถกำหนดช่วงระยะเวลาหยุดเล่นได้ตั้งแต่หกเดือน หนึ่งปี หรือมากกว่านั้น โดยจะไม่สามารถกลับมาเล่นได้ก่อนหมดระยะเวลา หากเว็บคาสิโนที่ใช้ไม่มีเครื่องมือนี้ให้เลือก สามารถติดต่อเจ้าหน้าที่ของเว็บเพื่อเลือกใช้บริการนี้ได้
- ใช้อุปกรณ์เข้าช่วย
สามารถใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยควบคุมการเล่นพนันได้ เช่น
- ตั้งการบล็อกผ่านอุปกรณ์มือถือ แท็บเล็ต คอมพิวเตอร์หรือเบราว์เซอร์ที่ใช้ เพื่อป้องกันการเข้าถึงเว็บไซต์หรือแอปการพนัน
- ตั้งเวลาเตือนว่าเล่นมานานแค่ไหนแล้ว เพื่อให้รู้ตัวและหยุดพักเมื่อเหมาะสม
- ตั้งวงเงินฝาก เพื่อให้เล่นอยู่ในงบประมาณที่กำหนด
- ข้อควรปฏิบัติ
วิธีต่อไปนี้ สามารถช่วยให้เล่นพนันได้อย่างปลอดภัยมากขึ้น
- ตั้งงบประมาณที่จะใช้เล่นให้ชัดเจนและยึดตามนั้น
- ลบช่องทางการชำระเงินออกจากบัญชีคาสิโน
- บอกบุคคลที่ไว้ใจได้ เพื่อให้ช่วยสนับสนุน
- ใช้เวลาทำกิจกรรมอย่างอื่นที่ไม่เกี่ยวกับการพนัน
- ดูวิธีควบคุมการเล่นการพนันอย่างละเอียดได้จาก แนวทางการเล่นพนันอย่างมีความรับผิดชอบของเรา
วิธีช่วยเหลือคนใกล้ตัว
หากคุณกังวลเกี่ยวกับการเล่นการพนันของผู้อื่น สามารถให้ความช่วยเหลือเบื้องต้นได้ด้วยวิธีต่อไปนี้
แนวทางที่เหมาะสม:
- ตั้งสติ รับฟังโดยไม่ตัดสิน
- เฝ้าสังเกตพฤติกรรม
- ส่งเสริมให้ขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญหรือมืออาชีพ
- ปกป้องการเงินที่ใช้ร่วมกัน
แนวทางที่ควรหลีกเลี่ยง:
- ช่วยเหลือด้วยการให้เงิน
- ดุด่าว่าหรือกล่าวโทษผู้ที่ติดการพนัน
สามารถขอความช่วยเหลือโดยไม่เปิดเผยตัวตนได้จาก มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน หรือ ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน หรือโทรไปที่ สายด่วนสุขภาพจิต 1323
หน่วยงานช่วยเหลือ
หากคุณหรือคนใกล้ตัวกำลังประสบปัญหาติดการพนันออนไลน์และต้องการหาทางออก เราขอแนะนำให้คุณติดต่อขอรับคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญโดยด่วน
สำหรับหน่วยงานที่สามารถติดต่อเป็นภาษาไทยได้ มีดังต่อไปนี้
- สายด่วนเลิกพนัน 1323 เป็นคอลเซ็นเตอร์ของกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุขแห่งประเทศไทย ผู้ที่มีปัญหาติดการพนันสามารถโทรศัพท์เพื่อขอความช่วยเหลือหรือคำแนะนำจากนักจิตวิทยาได้ทุกวันตลอด 24 ชั่วโมงโดยไม่มีค่าใช้จ่าย
- มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน เป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่ให้ความรู้เรื่องการพนันที่ปลอดภัย ส่งเสริมการป้องกันปัญหาการพนัน และช่วยสนับสนุนผู้ที่มีปัญหาให้ได้รับความช่วยเหลือ
- ศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน เป็นศูนย์วิจัยและให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการพนัน ภายใต้สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับหลายภาคส่วน มีจุดมุ่งหมายคือการเผยแพร่ความรู้เพื่อให้เกิดการผลักดันมาตรการและกลไกในการควบคุมปัญหาการพนัน
- องค์กรปลอดพนัน เป็นแนวคิดและปฎิบัติของสำนักสนับสนุนสุขภาวะองค์กร นำเสนอแนวทางเชิงป้องกันที่มุ่งเน้นให้สถานประกอบการสร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย ปราศจากพฤติกรรมเกี่ยวข้องกับการพนัน แม้ว่าองค์กรนี้จะไม่มีบริการให้คำปรึกษาโดยตรง แต่สามารถเข้าไปศึกษาแนวทางป้องกัน รวมไปถึงแนวทางแก้ปัญหาติดการพนันสำหรับตนเองหรือคนใกล้ชิดได้
หรือสามารถขอความช่วยเหลือผ่านทางแชทสดของเว็บไซต์เป็นภาษาอังกฤษได้ ด้วยการติดต่อหน่วยงานสากลดังต่อไปนี้
- Gambling Therapy: บริการระดับโลกที่ดำเนินการโดย Gordon Moody เพื่อให้คำแนะนำและการสนับสนุนฟรีแก่ผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการพนัน สามารถคลิกเข้าไปที่เว็บไซต์เพื่อขอความช่วยเหลือโดยการแชทสดได้
- GambleAware: องค์กรการกุศลอิสระ ให้คำปรึกษาและแหล่งข้อมูลเกี่ยวกับการพนันอย่างมีความรับผิดชอบแก่ผู้เล่น สามารถคลิกเข้าไปที่เว็บไซต์เพื่อขอความช่วยเหลือโดยการแชทสดได้
- GamCare: องค์กรไม่แสวงหากำไรให้คำปรึกษา การสนับสนุนทางจิตใจ และการบำบัดสำหรับผู้ที่ประสบปัญหาการพนัน สามารถคลิกเข้าไปที่เว็บไซต์เพื่อขอความช่วยเหลือโดยการแชทสดได้
องค์กรช่วยเหลือผู้ติดการพนันในทั่วโลก
- สหรัฐอเมริกา – The National Council on Problem Gambling
- สหรัฐอเมริกา – Substance Abuse and Mental Health Services Administration (SAMHSA)
- อาร์เจนตินา – Juego Responsable – 0800-333-0333, WhatsApp 011-1524416058
- เบลเยี่ยม – VAD – 02 423 03 33
- บราซิล – Jogadores Anônimos – (11) 3229-1023
- แคนาดา – ProblemGambling – 1-866-531-2600
- ชิลี – Psicólogos Ludopatía Chile – 9 222 3860
- เยอรมัน – Spielen mit Verantwortung: Glücksspielsucht – 0800-1 37 27 00
- สเปน – FEJAR – 900 200 225
- ฝรั่งเศส – IFAC – + 33 (0)2 40 84 76 20
- อิตาลี – TVNGA – 800 55 88 22
- เนเธอร์แลนด์ – AGOG – 0900-2177721 (€ 0.10 per minute)
- นอร์เวย์ – Hjelpelinjen – 800 800 40
- ออสเตรีย – Spielsuchthilfe – (1) 544 13 57
- โปรตุเกส – Jogo Responsável – 213 950 911 (SICAD – Serviço de Intervenção nos Comportamentos Aditivos e nas Dependências)
- สวิตเซอร์แลนด์ – Sucht Schweiz – 021 321 29 11
- สวีเดน – Stödlinjen – 020-819 100 (09:00 to 21:00)
ข้อมูลเพิ่มเติม
- แบบสอบถามเพื่อวัดระดับการติดพนัน จัดทำโดย กรมสุขภาพจิต https://dmh.go.th/news/view.asp?id=1218
- แบบสอบถามเพื่อประเมินตนเอง จาก องค์กรปลอดพนัน
https://happyworkplace.thaihealth.or.th/topic/d1db96fc-d775-4212-b1b5-72790bc0794d/eval_tool - Infographics เกี่ยวกับการพนันจาก องค์กรปลอดพนัน https://happyworkplace.thaihealth.or.th/topic/d1db96fc-d775-4212-b1b5-72790bc0794d/knowledge
- ปัญหาสุขภาพจิตกับการเล่นการพนันของผู้รับบริการสายด่วนสุขภาพจิต https://www.psychiatry.or.th/JOURNAL/65-2/65-2-03_Tanakrit.pdf